Kan een robot iets betekenen voor eenzame ouderen? Daarover ging de lezing van filosofe Marli Huijer in de Stadkamer te Zwolle afgelopen donderdag. Een volle zaal, goed betoog met kritische noten. Koert Mensvoort van Bureau Hubot (mens en robot) liet zien hoeveel een robot kan betekenen voor de mens. We zagen filmpjes van ouderen met een robot pop, vonden dat enigszins grappig maar heft dat de eenzaamheid op? Toch zal de techniek ons leven steeds meer beïnvloeden en zelfs gaan beheersen.
De Industriële Revolutie maakte onze spierkracht overbodig, deze eeuw wordt onze denkkracht geautomatiseerd. We zijn al behoorlijk ingewijd met digitale apparaten in ons huis, in de ziekenhuizen, fabrieken en vergeet de smartphone niet die voor menig mens onmisbaar is en soms juist eenzaam maakt. Hoeveel jongeren zijn niet verslaafd aan gamen?
Kan deze ontwikkeling van robotisering en kunstmatige intelligentie iets betekenen voor de eenzame oudere? Mijn eerste gedachte hierover was negatief want een eenzaam mens wil gezien, gehoord en begrepen worden. Een robot kan niet denken, voelen of begrijpen, wel opdrachten uitvoeren en dat laatste kan veel betekenen voor zorgbehoevende ouderen. Op dat gebied zal er nog veel mogelijk worden waar veel mensen mee geholpen zijn. Via de digitale weg kan de alleenstaande oude mens gezien en gehoord worden, er kan gecommuniceerd worden en zo nodig hulp geboden worden. Maar lost dat de eenzaamheid op? Een mens wil praten over wat hem bezighoudt, aandacht krijgen en geven. Een mens heeft liefde nodig en nabijheid. Ik herinner me dat mijn grootouders bij één van hun kinderen in woonden. Ze zagen hun kleinkinderen opgroeien en werden goed verzorgd. Dat is niet meer de gewoonte maar soms gebeurt het nog. Dan moet er ruimte en geld voor zijn. Als uitkeringsgerechtigden dat doen, verliezen ze hun ‘recht’ omdat de grootouders hun inkomen inbrengen. Maar de overheid zou dergelijke initiatieven moeten toejuichen en ondersteunen, het mes snijdt dan aan twee kanten: de uitkeringsgerechtigde werkt en de overheid draagt niet langer de zorg. De familieband moet dan wel goed zijn.
We zullen zien dat er werkelijk heel slimme robots komen die zelfs kunnen communiceren middels intelligente programma’s. Ze zullen er gaan uitzien als echte mensen en als oma haar robot knijpt zegt hij ‘au’ en knijpt terug.